👉 Cichy zabójca, który przez lata nie daje objawów.
👉 Dowiedz się, jak rozpoznać tętniaka i kiedy konieczne jest leczenie!
Co to jest tętniak aorty brzusznej?
Tętniak aorty brzusznej (AAA – Abdominal Aortic Aneurysm) to nieprawidłowe poszerzenie ściany aorty w jej odcinku brzusznym.
✅ Aorta to największa tętnica w ciele, a jej zadaniem jest dostarczanie krwi z serca do całego organizmu.
✅ Gdy ściana aorty osłabia się, powstaje tętniak – coś w rodzaju „balona”, który może pęknąć, prowadząc do nagłego, groźnego krwotoku wewnętrznego.
Tętniak aorty brzusznej jest najczęściej występującym typem tętniaka aorty i przez wiele lat nie daje żadnych objawów.
Jakie są przyczyny powstawania tętniaka?
✅ Miażdżyca – główna przyczyna, powodująca osłabienie ściany tętnic
✅ Nadciśnienie tętnicze – podwyższone ciśnienie uszkadza naczynia
✅ Palenie papierosów – zwiększa ryzyko 4–6 razy!
✅ Wiek powyżej 65 lat
✅ Płeć męska – mężczyźni chorują częściej
✅ Choroby genetyczne – np. zespół Marfana, Ehlersa-Danlosa
✅ Stan zapalny ściany aorty (tętniaki zapalne)
✅ Przebyte urazy jamy brzusznej
Kto jest w grupie ryzyka?
👉 Mężczyźni powyżej 65 roku życia
👉 Osoby z nadciśnieniem i miażdżycą
👉 Palacze (obecni i byli)
👉 Osoby z obciążonym wywiadem rodzinnym
👉 Chorzy na przewlekłe zapalenie naczyń lub tkanki łącznej
Jakie są objawy tętniaka aorty brzusznej?
✅ Przez długi czas tętniak nie daje żadnych objawów!
✅ Może zostać wykryty przypadkowo podczas USG jamy brzusznej, tomografii czy rezonansu.
Jeżeli objawy wystąpią, to mogą być:
✔️ Tępy ból w dole pleców lub brzucha
✔️ Pulsujący guz w jamie brzusznej (można go czasem wyczuć przez skórę)
✔️ Ból promieniujący do pachwiny lub ud
✔️ Nagłe pogorszenie samopoczucia, osłabienie
✔️ Zawroty głowy i omdlenia (przy pęknięciu tętniaka)
Objawy pęknięcia tętniaka – stan zagrożenia życia!
⚠️ Nagły, silny ból brzucha lub pleców
⚠️ Spadek ciśnienia krwi
⚠️ Przyspieszony puls
⚠️ Bladość, zimne poty
⚠️ Utrata przytomności
👉 Pęknięcie tętniaka wymaga natychmiastowej operacji ratunkowej! Śmiertelność jest bardzo wysoka, jeśli nie zostanie szybko udzielona pomoc.
Jak diagnozuje się tętniaka aorty brzusznej?
✅ USG jamy brzusznej – najprostsze i najszybsze badanie
✅ Tomografia komputerowa (angio-TK) – dokładna ocena rozmiaru i ryzyka pęknięcia
✅ Rezonans magnetyczny (MRI) – alternatywa przy przeciwwskazaniach do TK
✅ Badanie palpacyjne – czasem lekarz może wyczuć tętniący guz w jamie brzusznej
👉 Badania przesiewowe USG zaleca się u mężczyzn po 65. roku życia, zwłaszcza u byłych palaczy.
Kiedy tętniak aorty brzusznej wymaga leczenia?
✔️ Tętniak ≥ 5,5 cm u mężczyzn / ≥ 5,0 cm u kobiet – zalecane leczenie chirurgiczne
✔️ Tętniak rosnący szybciej niż 1 cm w ciągu roku
✔️ Obecność objawów (bólu, pulsującego guza)
✔️ Tętniak z ryzykiem pęknięcia (cechy osłabienia ściany na TK)
✔️ Planowana inna operacja brzuszna – warto rozważyć leczenie profilaktyczne
Jak leczy się tętniaka aorty brzusznej?
1. Leczenie zachowawcze (obserwacja)
👉 Tętniaki < 5,0 cm (kobiety) i < 5,5 cm (mężczyźni)
👉 Regularne kontrole co 6-12 miesięcy (USG, TK)
👉 Leczenie nadciśnienia
👉 Rzucenie palenia
👉 Kontrola lipidów (statyny)
👉 Leki przeciwpłytkowe (np. ASA)
2. Leczenie operacyjne
✅ Operacja klasyczna (otwarta):
✔️ Usunięcie tętniaka
✔️ Wszczepienie protezy naczyniowej (graftu)
✔️ Wymaga otwarcia jamy brzusznej
✅ EVAR (Endovascular Aneurysm Repair):
✔️ Zabieg małoinwazyjny
✔️ Wprowadzenie stent-graftu przez tętnice udowe
✔️ Krótszy czas rekonwalescencji
✔️ Mniejsze ryzyko powikłań okołozabiegowych
✔️ Wymaga regularnych kontroli TK po zabiegu!
Powikłania nieleczonego tętniaka
❗ Pęknięcie tętniaka – nagły zgon
❗ Zakrzepy w tętniaku – mogą prowadzić do niedokrwienia kończyn dolnych
❗ Ucisk na nerki, moczowody, przewód pokarmowy
❗ Zakażenie tętniaka (rzadko)
Jak zapobiegać tętniakom aorty brzusznej?
✅ Rzuć palenie – najważniejszy krok!
✅ Kontroluj ciśnienie tętnicze
✅ Dbaj o poziom cholesterolu i glukozy
✅ Unikaj otyłości i prowadź aktywny tryb życia
✅ Regularne badania przesiewowe (zwłaszcza u osób z grup ryzyka)
Podsumowanie
✅ Tętniak aorty brzusznej przez długi czas nie daje objawów.
✅ Kluczowe jest wczesne wykrycie i monitorowanie.
✅ Wskazania do operacji zależą od rozmiaru i dynamiki wzrostu tętniaka.
✅ Nowoczesne metody (EVAR) pozwalają leczyć tętniaki mniej inwazyjnie.
👉 Regularne badania mogą uratować życie!
🔗 Przeczytaj także:
👉 Choroby aorty – objawy i diagnostyka
👉 Nadciśnienie tętnicze – jak skutecznie je kontrolować?
👉 Rehabilitacja kardiologiczna – dieta i aktywność fizyczna
📞 Masz pytania?
👉 Umów się na konsultację kardiologiczną lub naczyniową
👉 Dołącz do społeczności CardioAI https://www.facebook.com/cardioaipl i znajdź wsparcie innych pacjentów