W dniu 5 kwietnia 2025 roku Sejm RP uchwalił nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która przewiduje niższe składki zdrowotne dla części przedsiębiorców już od 1 stycznia 2026 roku. Zmiany te mają dotyczyć przede wszystkim osób prowadzących działalność gospodarczą na zasadach ogólnych (według skali podatkowej lub podatku liniowego), jak również przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Co się zmienia?
Od 2022 roku, w wyniku reformy „Polskiego Ładu”, przedsiębiorcy zostali objęci obowiązkiem płacenia składki zdrowotnej uzależnionej od osiąganych dochodów, bez możliwości odliczenia jej od podatku. Nowy system był dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą bardzo niekorzystny finansowo. W odpowiedzi na postulaty środowisk biznesowych i ekspertów, rząd zdecydował się na modyfikację systemu od 2026 roku.
Nowelizacja przewiduje obniżenie efektywnej stawki składki zdrowotnej, a także wprowadzenie progów składkowych, które mają odciążyć małych i średnich przedsiębiorców. Dodatkowo, przedsiębiorcy na ryczałcie zapłacą składkę zależną od przychodów, ale według bardziej korzystnych zasad niż dotychczas.
Nowe zasady naliczania składki zdrowotnej (od 2026 r.)
Poniżej przedstawiamy zestawienie najważniejszych różnic w składkach zdrowotnych dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, w zależności od formy opodatkowania:
| Forma opodatkowania | Dochód lub przychód | Składka zdrowotna (2025) | Składka zdrowotna (2026) | Różnica miesięczna |
| Skala podatkowa | 60 000 zł rocznie (5 000 zł/mies.) | ok. 450 zł | ok. 270 zł | -180 zł |
| Skala podatkowa | 120 000 zł rocznie (10 000 zł/mies.) | ok. 900 zł | ok. 480 zł | -420 zł |
| Podatek liniowy | 120 000 zł rocznie | ok. 900 zł | ok. 480 zł | -420 zł |
| Ryczałt (przychód < 60k) | do 60 000 zł rocznie | 376,16 zł | 270 zł | -106,16 zł |
| Ryczałt (przychód 60–300k) | 60 000–300 000 zł | 626,93 zł | 430 zł | -196,93 zł |
| Ryczałt (przychód > 300k) | powyżej 300 000 zł | 1 128,48 zł | 730 zł | -398,48 zł |
Uwaga: kwoty za 2025 rok są wartościami przybliżonymi, bazującymi na danych z ZUS, bez uwzględniania inflacji i ewentualnych waloryzacji w 2026 roku.
Kto zyska na zmianach?
Najwięcej zyskają przedsiębiorcy o małych i średnich dochodach – np. prowadzący jednoosobową działalność i rozliczający się podatkiem liniowym lub według skali. Dla nich obniżka może wynosić nawet 400–500 zł miesięcznie. Dla mikroprzedsiębiorców na ryczałcie, których przychody nie przekraczają 60 tys. zł rocznie, oszczędność będzie wynosić ok. 100 zł miesięcznie.
Rząd zapowiada, że reforma ma na celu zwiększenie sprawiedliwości systemu ubezpieczenia zdrowotnego, a także zmniejszenie bariery prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza wśród początkujących przedsiębiorców.
Czy zmiana wpłynie na finansowanie ochrony zdrowia?
Choć zmniejszenie wpływów ze składek zdrowotnych może budzić obawy o kondycję finansową systemu ochrony zdrowia, rząd zapewnia, że brakujące środki zostaną zrekompensowane z budżetu państwa. Dodatkowo, przewiduje się, że większa liczba osób rejestrujących działalność i poprawa ściągalności składek pozwolą zniwelować część strat.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że trwała poprawa sytuacji wymaga kompleksowej reformy systemu zdrowotnego, w tym zwiększenia efektywności wydatków, cyfryzacji procesów i lepszej koordynacji opieki nad pacjentem.
Co dalej?
Reforma ma wejść w życie 1 stycznia 2026 roku, ale już teraz przedsiębiorcy powinni zapoznać się z nowymi zasadami. Warto także śledzić szczegółowe rozporządzenia wykonawcze, które będą określać dokładne zasady naliczania składek oraz mechanizmy przejściowe.
Podsumowanie
Decyzja Sejmu to długo wyczekiwana zmiana w kierunku większej przewidywalności i sprawiedliwości systemu składek zdrowotnych dla przedsiębiorców. Choć nowe przepisy zaczną obowiązywać dopiero za kilkanaście miesięcy, już teraz warto przygotować się do ich wdrożenia i ocenić wpływ zmian na kondycję finansową swojej firmy.
Dla systemu ochrony zdrowia to z kolei sygnał, że finansowanie opieki zdrowotnej musi być stabilne, ale także elastyczne i uwzględniające realne możliwości obywateli – w tym przedsiębiorców, którzy ponoszą pełen koszt składek z własnych dochodów.
Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i chcesz lepiej zarządzać swoim zdrowiem – poznaj aplikację CardioAI, która pozwala monitorować tętno, ciśnienie i inne parametry zdrowotne, pomagając Ci prowadzić zdrowy styl życia mimo intensywnej pracy.