AI • kardiologia • pacjent • MedTech

Zdrowie serca. Prościej, mądrzej i bliżej pacjenta.

CardioAI łączy edukację kardiologiczną, praktyczne narzędzia cyfrowe, EKG i sztuczną inteligencję, aby pomagać pacjentom lepiej rozumieć objawy, badania i codzienne informacje dotyczące zdrowia serca.

Pacjent w centrum Prosty język i praktyczne wsparcie.
Technologia z celem AI i EKG pomagające porządkować wiedzę.
Odpowiedzialna edukacja Bez zastępowania diagnostyki i lekarza.
AI Wsparcie informacji
EKG Edukacja rytmu serca
24/7 Dostęp do wiedzy
Nowoczesne narzędzie CardioAI CardioAI DICOM Viewer Przeglądaj badania DICOM na komputerze — szybko, wygodnie i w przejrzystym interfejsie. Otwórz stronę
Nowe wytyczne ESC 2026

Niewydolność serca na nowo – nowe wytyczne ESC 2026

|

Wytyczne ESC 2026 dotyczące niewydolności serca — co się zmieniło? | CardioAI
CardioAI • Analiza wytycznych 2026 • Nowe wytyczne ESC 2026

Niewydolność serca na nowo.
Co zmieniają wytyczne ESC 2026?

Nowa definicja HFrEF, odejście od HFmrEF, szersze zastosowanie nowoczesnej farmakoterapii i zmiany w kwalifikacji do terapii urządzeniowych. Przewodnik po tym, co wprowadzono, zmodyfikowano i co oznacza to dla pacjentów oraz praktyki klinicznej.

European Heart Journal 2026ESC / HFA / EACTSAnaliza merytoryczna19 listopada 2026
2 fenotypyPodstawowy podział HF według LVEF zamiast trzech kategorii
A–DStadia obejmują także ryzyko i przedobjawową fazę choroby
FMT + AMTNowy, uporządkowany sposób opisywania leczenia
01 / Wprowadzenie

To znacznie więcej niż aktualizacja listy leków

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) opublikowało w 2026 r. kompleksowe wytyczne postępowania w niewydolności serca. Nowy dokument zastępuje wytyczne z 2021 r. i uwzględnia rozwój dowodów naukowych, w tym ustalenia aktualizacji z 2023 r.

Autorzy zmienili sposób klasyfikowania choroby, wyodrębnili stadia rozwoju od czynników ryzyka po zaawansowaną niewydolność serca, a także uporządkowali leczenie farmakologiczne, interwencyjne i opiekę długoterminową. Część zaleceń otrzymała nową klasę lub poziom dowodów.

Jak czytać ten artykuł? „Nowe” oznacza rekomendacje lub koncepcje wskazane jako nowe w wytycznych ESC 2026. „Zmodyfikowane” opisuje zmianę sformułowania, klasy lub populacji. Należy pamiętać, że poziomy dowodów zostały w 2026 r. ocenione według nowego systemu.

Podstawą analizy jest publikacja: Køber L. i wsp. 2026 ESC Guidelines for the management of heart failure, European Heart Journal 2026;47:5346–5457. Przejdź do pełnych wytycznych ESC 2026 ↗.

02 / Kluczowe decyzje ESC

Pięć zmian, które warto znać

01Koniec HFmrEF

Kategoria LVEF 41–49% przestaje funkcjonować jako osobny fenotyp HF.

02HFrEF przy LVEF <50%

Rozszerzono zakres niewydolności serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową.

03Stadia A–D

Większy nacisk na profilaktykę i rozpoznawanie choroby zanim wystąpią objawy.

04Terapie podstawowe

SGLT2-I i MRA w nowym, bardziej jednolitym schemacie dla całego spektrum LVEF.

05Opieka zintegrowana

Rehabilitacja, zaawansowane terapie, diagnostyka przyczynowa i monitorowanie.

2026Nowy system dowodów

Poziomy A, B1, B2 i C wymagają ostrożności przy porównaniach z rokiem 2021.

03 / Nowa klasyfikacja

HFrEF poniżej 50%. HFmrEF znika z klasyfikacji

W poprzednim schemacie wyróżniano HFrEF przy LVEF ≤40%, HFmrEF przy 41–49% oraz HFpEF przy ≥50%. ESC 2026 proponuje dwa główne fenotypy: HFrEF przy LVEF <50% i HFpEF przy LVEF ≥50%. To zmiana nomenklatury i sposobu interpretowania ciągłości zjawisk chorobowych.

ESC 2021 / aktualizacja 20233 kategorie
HFrEF ≤40%HFmrEF
41–49%
HFpEF ≥50%
ESC 20262 kategorie
HFrEF <50%HFpEF ≥50%
Ilustracja poglądowa progów LVEF; szerokości segmentów nie obrazują częstości występowania fenotypów.
Ważne zastrzeżenie kliniczne: sama frakcja wyrzutowa nie wystarcza do rozpoznania HF. Co więcej, nowa definicja HFrEF nie oznacza, że każdy lek lub urządzenie ma identyczne wskazania u chorych z LVEF 45% i 30%. W szczegółowych zaleceniach nadal występują odrębne progi.

Nowe stadia A–D

ARyzyko

Czynniki ryzyka bez jawnej choroby serca lub objawów HF.

BPrzedobjawowe

Obiektywne nieprawidłowości, bez aktualnych lub przebytych objawów HF.

CObjawowe

Obecne lub przebyte objawy niewydolności serca.

DZaawansowane

Ciężki przebieg wymagający oceny terapii zaawansowanych.

ESC zastępuje ponadto dominujące wcześniej pojęcie „ostrej niewydolności serca” szerszym terminem decompensated heart failure, czyli „zdekompensowana niewydolność serca”. Obejmuje on istotne klinicznie pogorszenie HF, również w przebiegu choroby przewlekłej.

04 / Farmakoterapia

Nowoczesne leczenie: podstawa, uzupełnienie i indywidualizacja

Nowy podział obejmuje FMT — podstawową farmakoterapię (ang. foundational medical therapy), AMT — leczenie dodatkowe oraz GDIT — interwencje zgodne z wytycznymi. Dzięki temu łatwiej rozróżnić leki stanowiące fundament terapii od leczenia zależnego od szczególnych wskazań.

SGLT2-I: ważna terapia w całym spektrum frakcji wyrzutowej

Inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 (SGLT2-I), takie jak dapagliflozyna i empagliflozyna, pozostają kluczowym elementem leczenia objawowej HF niezależnie od współistnienia cukrzycy. Rozszerzenie ich wykorzystania na HFpEF nie jest całkowitą nowością z 2026 r. — zostało uwzględnione już w aktualizacji ESC z 2023 r. Nowy dokument włącza je do spójnego systemu FMT.

MRA: znacząco rozszerzona rekomendacja

Antagoniści receptora mineralokortykoidowego (MRA) otrzymali rekomendację I / A w objawowej HF niezależnie od LVEF. W HFrEF podstawą są steroidowe MRA (np. spironolakton), natomiast w HFpEF dokument uwzględnia zarówno steroidowe, jak i niesteroidowe MRA (w tym finerenon).

To nie oznacza automatycznej zamienności wszystkich preparatów. Decyzja o zastosowaniu konkretnego leku powinna uwzględniać funkcję nerek, potas, ciśnienie tętnicze oraz charakterystykę pacjenta.

Leczenie uzupełniające — konkretne zmiany

TerapiaCo zmieniono w ESC 2026?Rekomendacja
ACE-I / ARB / ARNIMożliwość rozważenia w objawowej HFpEF w celu ograniczenia hospitalizacji z powodu HF.IIb / C
Glikozydy nasercoweDigoksyna lub digitoksyna u objawowych pacjentów z HFrEF i LVEF ≤40% mimo optymalnej FMT.IIa / B1
WerycyguatDoprecyzowano populację: objawowa HFrEF z LVEF <45% mimo optymalnej FMT.IIb / B1
Beta-adrenolitykiNowe zalecenie dla stadium B i LVEF <50%, aby ograniczyć ryzyko hospitalizacji lub zgonu.I / B1

Optymalizacja leczenia co 1–2 tygodnie

ESC rekomenduje zwiększanie dawek podstawowych leków, gdy jest to możliwe i bezpieczne, co najmniej co 1–2 tygodnie pod kontrolą objawów, ciśnienia, tętna i badań laboratoryjnych I / C. Zaleca również kontynuację najwyższych tolerowanych dawek, nawet gdy objawy ustąpią lub LVEF ulegnie poprawie I / C.

Czy można odstawić leczenie po normalizacji LVEF? Jedynie u bardzo starannie wybranych pacjentów, po skutecznym leczeniu odwracalnej przyczyny HF i pod częstą kontrolą specjalistyczną, można rozważyć stopniowe ograniczanie FMT (IIb/C). Nie jest to zalecenie do samodzielnego odstawiania leków.
05 / Rozpoznanie i przyczyny

Diagnostyka ma odpowiadać nie tylko „czy?”, ale również „dlaczego?”

Nowe wytyczne zwiększają znaczenie diagnostyki etiologicznej. U pacjentów z niejasnym podłożem choroby lub podejrzeniem kardiomiopatii zaleca się odpowiednio dobrane badania obrazowe, a w szczególnych sytuacjach także genetyczne i izotopowe.

Badanie / sytuacjaCo zaleca ESC 2026?Klasa
CMR z kontrastemPrzy podejrzeniu kardiomiopatii lub niejasnej etiologii HF, gdy charakterystyka tkankowa może wpłynąć na opiekę.I / C
Amyloidoza sercaImmunofiksacja surowicy i moczu, wolne łańcuchy lekkie oraz odpowiednia scyntygrafia przy podejrzeniu amyloidozy.I / B
Diagnostyka genetycznaU określonych pacjentów z kardiomiopatią, gdy wynik ma znaczenie diagnostyczne, rokownicze, terapeutyczne lub rodzinne.I / C
PET z ¹⁸F-FDGRozważenie przy podejrzeniu sarkoidozy serca.IIa / C
Stymulacja prawej komoryOcena udziału stymulacji RV przy nowej lub pogarszającej się HFrEF u pacjenta z urządzeniem wszczepialnym.IIa / C

Istotna jest również bardziej selektywna kwalifikacja do koronarografii: w centrum decyzji pozostają prawdopodobieństwo istotnej choroby wieńcowej oraz możliwość i zasadność rewaskularyzacji.

06 / Elektrofizjologia i interwencje

CRT, stymulacja i ablacja: wskazania stają się bardziej precyzyjne

CRT zamiast klasycznej stymulacji prawej komory

U pacjentów z HFrEF, którzy wymagają stymulacji komorowej z powodu bloku przedsionkowo-komorowego wysokiego stopnia, rekomendacja wyboru CRT zamiast stymulacji RV zmieniła się z I/A na IIa/B1. To osłabienie klasy zalecenia, a nie stwierdzenie braku skuteczności CRT.

Równoległe planowanie CRT i farmakoterapii

Przy objawowej HFrEF, LBBB, QRS ≥150 ms i LVEF ≤35% można rozważyć równoczesne wdrożenie FMT i planowanie CRT, z ponowną oceną LVEF przed implantacją IIb / C.

Ablacja węzła AV w połączeniu z CRT

Nowe zalecenie IIa / B1 dotyczy wybranych pacjentów z bardzo objawowym utrwalonym migotaniem przedsionków, niedostateczną kontrolą rytmu komór mimo farmakoterapii i co najmniej jedną hospitalizacją z powodu HF. Nie jest to postępowanie przeznaczone rutynowo dla wszystkich chorych z AF.

Stymulacja układu przewodzącego (CSP)

ESC omawia CSP jako istotną rozwijającą się technikę, lecz nie formułuje ogólnego zalecenia jej stosowania zamiast CRT w HFrEF, wskazując na niewystarczające randomizowane dowody dotyczące ważnych wyników klinicznych.

W praktyce: przy wyborze urządzenia znaczenie mają m.in. LVEF, szerokość i morfologia QRS, spodziewany odsetek stymulacji komorowej, obecność AF i indywidualne ryzyko arytmii.
07 / Leczenie szpitalne

Zdekompensowana HF: skuteczniejsze odwadnianie i leczenie już przed wypisem

Nowa terminologia łączy się ze zmianami organizacji terapii. Zalecenia podkreślają szybką ocenę zastoju i perfuzji, kontrolę odpowiedzi na leki moczopędne oraz rozpoczęcie odpowiedniej farmakoterapii jeszcze podczas hospitalizacji po stabilizacji.

Nowość / zmianaZnaczenieRekomendacja
Diureza kierowana sodem w moczuMożna rozważyć monitorowanie natriurezy podczas pierwszych dni terapii, aby oceniać skuteczność leczenia.IIb / B1
Acetazolamid i hydrochlorotiazydKrótkotrwałe dołączenie do diuretyku pętlowego w odpowiednio wybranych przypadkach zastoju.IIa / B1
Rozpoczęcie SGLT2-I w szpitaluPo wstępnej stabilizacji, w celu poprawy objawów i zmniejszenia ryzyka hospitalizacji.I / B1
Shock TeamWielodyscyplinarna decyzja przy wyborze czasowego mechanicznego wspomagania krążenia.I / C
Pompa mikroosiowaDla wybranych chorych ze wstrząsem po STEMI, zgodnie z określonymi kryteriami.IIa / B1

Jednocześnie nie zaleca się rutynowego czasowego MCS u niewyselekcjonowanych pacjentów ze wstrząsem kardiogennym związanym z ostrym zawałem serca (III/B1). Rutynowa kontrapulsacja wewnątrzaortalna u niewyselekcjonowanych pacjentów we wstrząsie również nie jest zalecana.

08 / Zaawansowana HF

Wcześniejsze skierowanie do ośrodka i mocniejsze zalecenia dla LVAD

Wytyczne wzmacniają znaczenie wczesnej konsultacji w ośrodku zaawansowanej niewydolności serca u pacjentów, którzy mogą kwalifikować się do transplantacji lub długoterminowego mechanicznego wspomagania krążenia I / A.

Rekomendacja stosowania trwałego wspomagania krążenia (LVAD) u starannie wybranych chorych z zaawansowaną HFrEF mimo właściwego leczenia została ujęta jako I / C. Obejmuje m.in. zastosowanie jako terapii pomostowej lub docelowej, zgodnie z kryteriami kwalifikacji.

U wybranych pacjentów z małym rzutem serca i hipoperfuzją narządową można rozważać ciągłe leczenie inotropowe jako etap przygotowania do terapii zaawansowanej. Decyzje te wymagają prowadzenia przez wyspecjalizowany zespół.

09 / Choroby współistniejące

Otyłość, niedobór żelaza i amyloidoza w centrum uwagi

Semaglutyd lub tirzepatyd

U pacjentów z objawową HF, LVEF ≥45% oraz BMI ≥30 kg/m², niezależnie od cukrzycy, należy rozważyć semaglutyd lub tirzepatyd w celu redukcji masy ciała oraz poprawy tolerancji wysiłku i jakości życia IIa / B1. Nie oznacza to wykazania identycznej korzyści śmiertelnościowej jak dla wszystkich terapii podstawowych HF.

Niedobór żelaza i TSAT

Wytyczne zwracają większą uwagę na wysycenie transferryny (TSAT) <20% przy rozpoznawaniu niedoboru żelaza w HF. Ferrytyna może być podwyższona niezależnie od dostępności żelaza, np. przez stan zapalny. Dożylne uzupełnianie żelaza u odpowiednio wybranych pacjentów z HFrEF pozostaje ważną terapią, ale nie jest nowością samych wytycznych z 2026 r.; było zalecane również wcześniej.

Amyloidoza transtyretynowa

Do możliwości leczenia choroby podstawowej w ATTR-CM należą teraz tafamidis, akoramidis i wutrisiran u właściwie wybranych pacjentów. Poszerza to wachlarz terapii modyfikujących przebieg choroby, jednak nie oznacza, że leki są wzajemnie identyczne lub że należy je łączyć.

Zdrowie psychiczne

ESC zaleca rozważenie oceny lęku, depresji i zespołu kruchości (frailty) w celu stworzenia spersonalizowanego planu opieki IIa / C.

10 / Pacjent i system opieki

Rehabilitacja, telemonitorowanie i decyzje podejmowane wspólnie

Wytyczne podkreślają rolę zespołów wielodyscyplinarnych, edukacji, aktywności fizycznej i długoterminowego monitorowania. Indywidualnie dobrany trening w ramach rehabilitacji kardiologicznej zalecany jest stabilnym pacjentom bez przeciwwskazań I / B1.

W wybranej populacji chorych z NYHA III i hospitalizacją z powodu HF w poprzednich 12 miesiącach wzmocniono zalecenie rozważenia zdalnego monitorowania ciśnienia w tętnicy płucnej do IIa/B1. To wyspecjalizowana metoda monitorowania hemodynamicznego — nie zwykły pomiar tętna smartwatchem.

Ważniejszą rolę otrzymują rozmowy o celach leczenia, preferencjach pacjenta, rehabilitacji oraz odpowiednio wcześnie oferowanej opiece wspierającej i paliatywnej w zaawansowanej HF.

Przesłanie ESC 2026: niewydolność serca należy rozpoznawać jak najwcześniej, leczyć przyczynowo i kompleksowo, a efekty terapii oceniać nie tylko na podstawie LVEF, ale również objawów, hospitalizacji i jakości życia.
11 / Bilans zmian

Co usunięto, co zmieniono, a co utrzymano?

ElementStatus w ESC 2026Co to oznacza?
HFmrEF (41–49%)Usunięta kategoriaObecnie w zakresie definicji HFrEF (<50%).
Acute heart failureTermin zastąpionyPrzyjęto decompensated HF jako główne określenie.
CRT zamiast RV pacingOsłabiona klasaI/A → IIa/B1 w określonej populacji.
Glikozydy nasercoweWzmocniona klasaIIb/B → IIa/B1; uwzględniono digitoksynę.
TEER we wtórnej niedomykalności mitralnejWzmocniona klasaIIa/B → I/B1 u wyselekcjonowanych pacjentów.
LVADWzmocniona rekomendacjaNowa wspólna rekomendacja I/C dla odpowiednio wybranych pacjentów.
Rutynowy IABP / MCS u niewyselekcjonowanych chorych we wstrząsieNiezalecaneNie należy stosować automatycznie, bez selekcji pacjentów.

Uwaga interpretacyjna: usunięcie kategorii nie oznacza usunięcia pacjentów z opieki, osłabienie klasy nie oznacza zakazu leczenia, a wyłączenie szczegółowego zagadnienia z dokumentu HF może wynikać z istnienia odrębnych wytycznych ESC dotyczących tego zagadnienia.

12 / Znaczenie praktyczne

Co powinien wiedzieć pacjent?

Pięć pytań do omówienia podczas wizyty

  • Jaka jest aktualna przyczyna mojej niewydolności serca i czy wymaga dalszych badań?
  • Czy moja obecna farmakoterapia jest optymalna, bezpieczna i zgodna z aktualnymi wskazaniami?
  • Czy konieczna jest kontrola funkcji nerek, stężenia potasu lub niedoboru żelaza?
  • Czy sposób stymulacji serca lub zaburzenia rytmu mogą wpływać na jego wydolność?
  • Jak wygląda plan rehabilitacji, kontroli i reagowania na pogorszenie objawów?

Nie należy zmieniać ani odstawiać leków na podstawie informacji z artykułu. Pilnego kontaktu z pomocą medyczną wymagają m.in. nagła ciężka duszność, ból w klatce piersiowej, utrata przytomności lub gwałtowne pogorszenie stanu; w Polsce należy dzwonić pod 112 lub 999.

13 / Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o nowe wytyczne

Czy frakcja wyrzutowa 45% to teraz HFrEF?

Tak, w klasyfikacji ESC 2026 HFrEF obejmuje LVEF poniżej 50%. Rozpoznanie niewydolności serca wymaga jednak odpowiednich danych klinicznych i obiektywnych, a nie tylko wyniku LVEF.

Czy nowy podział zmienia automatycznie moje leczenie?

Nie. Każda grupa leków i każda terapia urządzeniowa zachowuje określone wskazania i przeciwwskazania. O zmianach leczenia decyduje zespół prowadzący.

Czy SGLT2 można stosować bez cukrzycy?

Tak. Korzyści w leczeniu niewydolności serca wykazano również u osób bez cukrzycy, jeśli spełniają wskazania do terapii.

Czy poprawa LVEF oznacza, że można odstawić leki?

Zwykle nie. ESC 2026 zaleca utrzymanie skutecznej terapii w tolerowanych dawkach. Odstawianie można rozważać tylko w wyjątkowych, starannie dobranych przypadkach pod ścisłym nadzorem.

Czy są to oficjalne wytyczne ESC?

Dokument naukowy dostępny pod linkiem poniżej stanowi oficjalne wytyczne ESC. Niniejszy artykuł jest niezależnym opracowaniem edukacyjnym CardioAI, a nie publikacją ani stanowiskiem ESC.

14 / Źródła i transparentność

Oryginalne wytyczne i zasady interpretacji

Źródło podstawowe: Køber L, Adamo M, i wsp. 2026 ESC Guidelines for the management of heart failure. European Heart Journal. 2026;47:5346–5457. DOI: 10.1093/eurheartj/ehag100.

Przeczytaj pełne wytyczne ESC 2026 w European Heart Journal ↗

Porównanie: ESC 2021 Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure oraz ESC 2023 Focused Update. Główne zestawienia zmian w dokumencie ESC 2026 znajdują się w tabelach 4–6 na stronach 5356–5360.

Ważne: przedstawiono autorskie omówienie i parafrazę zmian, a nie tłumaczenie ani reprodukcję wytycznych. Klasa zalecenia (I, IIa, IIb, III) jest odrębna od poziomu dowodów (A, B1, B2, C). System oceny dowodów w 2026 r. został zmodyfikowany, dlatego same symbole nie zawsze dają podstawę do prostego porównania siły dowodów z 2021 r.

Opracowanie informacyjne i edukacyjne, nie zastępuje diagnostyki ani indywidualnej konsultacji medycznej. Przed decyzją kliniczną należy korzystać z pełnego, aktualnego dokumentu źródłowego.

CardioAI • Aplikacja mobilna

Twoje serce. Twoja wiedza. CardioAI zawsze pod ręką.

Zrozumienie własnego zdrowia to ważny krok w świadomym dbaniu o serce. Odkryj aplikację CardioAI, która łączy edukację kardiologiczną i nowoczesne technologie w jednym miejscu. Poszerzaj wiedzę o pracy serca, badaniach diagnostycznych i sposobach wspierania zdrowia na co dzień.

  • Wiedza kardiologiczna
  • Edukacja o zdrowiu serca
  • Nowoczesne technologie
  • Wsparcie informacyjne pacjentów

CardioAI ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej, diagnostyki ani indywidualnie dobranego leczenia. W sytuacjach nagłych należy korzystać z profesjonalnej pomocy medycznej.