Kołatanie serca jest jednym z najczęstszych objawów, które powodują niepokój u pacjentów. Osoba, która go doświadcza, może mieć wrażenie, że serce bije za szybko, zbyt mocno, nierówno albo że na chwilę „zatrzymuje się”, a następnie wykonuje mocniejsze uderzenie.

Pojedynczy epizod nie zawsze oznacza poważną chorobę, ale nawracające, nasilone lub nietypowe kołatanie serca warto skonsultować z lekarzem. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy towarzyszące, takie jak duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie, silne osłabienie lub zawroty głowy.

Co to jest kołatanie serca?

Kołatanie serca to subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca. Może przyjmować różną formę: od szybkiego bicia, przez mocne uderzenia, aż po wrażenie nierównego rytmu lub pojedynczych „przeskoków”. Nie zawsze jest to objaw choroby, ponieważ serce naturalnie przyspiesza podczas stresu, wysiłku, gorączki czy silnych emocji.

Problem pojawia się wtedy, gdy objawy występują często, pojawiają się w spoczynku, trwają długo, nasilają się albo towarzyszą im inne niepokojące symptomy.

Najczęstsze przyczyny kołatania serca

Przyczyny kołatania serca mogą być związane ze stylem życia, układem nerwowym, gospodarką hormonalną, zaburzeniami elektrolitowymi lub chorobami serca. Dlatego ważne jest, aby nie oceniać objawu wyłącznie na podstawie jednego epizodu.

Stres, napięcie i silne emocje

Stres pobudza układ nerwowy i może powodować szybsze oraz mocniejsze bicie serca. W takiej sytuacji kołataniu często towarzyszy niepokój, ucisk w klatce piersiowej, drżenie rąk lub trudność w spokojnym oddychaniu.

Kofeina, energetyki, alkohol i nikotyna

Substancje pobudzające mogą nasilać odczuwanie pracy serca. U części osób już kawa, napój energetyczny lub alkohol mogą sprowokować uczucie szybkiego albo nierównego bicia serca.

Odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe

Niedobór płynów, potasu lub magnezu może sprzyjać uczuciu przeskakiwania serca. Dotyczy to szczególnie osób po intensywnym wysiłku, w czasie infekcji, po biegunce, wymiotach albo przy stosowaniu niektórych leków.

Arytmia serca

Kołatanie serca może być objawem arytmii, czyli zaburzenia rytmu serca. Może chodzić między innymi o dodatkowe pobudzenia, częstoskurcze nadkomorowe, migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków lub inne zaburzenia rytmu.

Choroby tarczycy, anemia i infekcje

Nadczynność tarczycy, niedokrwistość, gorączka i infekcje mogą przyspieszać pracę serca. W takich przypadkach kołatanie bywa jednym z elementów szerszego obrazu klinicznego.

Jakie objawy mogą towarzyszyć kołataniu serca?

Kołatanie serca może występować samodzielnie lub razem z innymi objawami. To właśnie objawy towarzyszące często pomagają ocenić, czy sytuacja wymaga pilnej reakcji.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Do lekarza warto zgłosić się, jeśli kołatanie serca pojawia się regularnie, trwa długo, występuje bez wyraźnej przyczyny albo pogarsza codzienne funkcjonowanie. Szczególnie istotna jest konsultacja u osób z chorobą serca, po zawale, po udarze, z niewydolnością serca albo z wszczepionym rozrusznikiem lub ICD.

Kołatanie serca w nocy

Kołatanie serca w nocy może być związane ze stresem, przemęczeniem, alkoholem, późną kawą, refluksem, bezdechem sennym lub zaburzeniami rytmu serca. W nocy łatwiej zauważyć pracę serca, ponieważ organizm jest wyciszony, a bodźców zewnętrznych jest mniej.

Jeśli nocne kołatania powtarzają się, wybudzają ze snu albo towarzyszy im duszność, ucisk w klatce piersiowej lub zawroty głowy, warto skonsultować objawy i rozważyć dalszą diagnostykę.

Jak diagnozuje się kołatanie serca?

Diagnostyka zależy od charakteru objawów. Lekarz może zapytać, kiedy występuje kołatanie, jak długo trwa, czy pojawia się po wysiłku, stresie, posiłku, kawie lub w nocy. Ważne są też choroby współistniejące i przyjmowane leki.

Najczęstsze badania

• EKG spoczynkowe – pokazuje rytm serca w momencie badania.
• Holter EKG – monitoruje rytm serca przez 24 godziny lub dłużej.
• Badania krwi – mogą obejmować elektrolity, morfologię, TSH i markery stanu zapalnego.
• Echo serca – pozwala ocenić budowę i funkcję serca.
• Dzienniczek objawów – pomaga powiązać objawy z aktywnością, snem, stresem lub lekami.

Jak może pomóc CardioAI?

CardioAI to platforma edukacyjna wspierająca pacjentów w lepszym rozumieniu objawów związanych z sercem. Nie zastępuje lekarza i nie stawia diagnozy, ale może pomóc uporządkować informacje, zwrócić uwagę na objawy alarmowe i przygotować się do rozmowy ze specjalistą.

Dzięki narzędziom CardioAI możesz przeanalizować swoje objawy, lepiej zrozumieć możliwe czynniki ryzyka i dowiedzieć się, kiedy warto skonsultować się z lekarzem.

Co zrobić, gdy pojawia się kołatanie serca?

Jeśli objawy są łagodne i nie występują symptomy alarmowe, zatrzymaj się, usiądź, spróbuj spokojnie oddychać i oceń sytuację. Zastanów się, czy objaw pojawił się po stresie, kawie, alkoholu, wysiłku, niedospaniu lub odwodnieniu.

• zmierz tętno, jeśli masz taką możliwość,
• zanotuj czas trwania epizodu,
• zapisz objawy towarzyszące,
• unikaj kolejnej porcji kofeiny i alkoholu,
• nawodnij organizm,
• skonsultuj objawy, jeśli się powtarzają.

Podsumowanie

Kołatanie serca może mieć wiele przyczyn — od stresu i kofeiny po zaburzenia rytmu serca. Najważniejsze jest obserwowanie charakteru objawów, czasu trwania epizodów i sytuacji, w których się pojawiają. Częste, nasilone lub niepokojące kołatania serca warto skonsultować z lekarzem.